สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน ครั้งนั้น ทีฆาวุอุบาสกป่วย จึงได้เชิญโชติยคฤหบดี มาสั่งว่า

“ข้าแต่คฤหบดี ขอท่านจงไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถวายบังคมพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้าแล้วกราบทูลตามคำของกระผมว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ทีฆาวุอุบาสกป่วย มีทุกขเวทนากล้า ขอถวายบังคมพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้า แล้วจงกราบทูลอย่างนี้ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอาศัยพระมหากรุณา เสด็จไปยังนิเวศน์ของทีฆาวุอุบาสกเถิดพระเจ้าข้า”

โชติยคฤหบดีรับคำทีฆาวุอุบาสกแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้ว ได้กราบทูลอาราธนาพระผู้มีพระภาคเจ้า ตามคำขอทีฆาวุอุบาสกทุกประการ

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของทีฆาวุอุบาสก ประทับนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้ แล้วได้ตรัสถามทีฆาวุอุบาสกว่า

“ดูก่อนทีฆาวุ ท่านพออดทนได้หรือ พอยังอัตภาพให้เป็นไปได้หรือ ทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่กำเริบขึ้นหรือ”

ทีฆาวุอุบาสกกราบทูลว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์อดทนไม่ไหว เยียวยาอัตภาพให้เป็นไปไม่ได้ ทุกขเวทนาของข้าพระองค์กำเริบหนักไม่ทุเลาลงเลย”

พระผู้มีพระภาคประทานพระโอวาทว่า

“เธอจงยังจิตให้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหว ในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม ในพระสงฆ์ จงเป็นผู้ประกอบด้วยศีลสมบูรณ์”

”ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ องค์ธรรมแห่งพระโสดาบันเหล่าใดที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแล้ว องค์ธรรมเหล่านั้น มีอยู่ในข้าพระองค์ และข้าพระองค์ก็เห็นแจ้งชัดในธรรมเหล่านั้น”

“ดูก่อนทีฆาวุ เมื่อเธอตั้งอยู่ในองค์ธรรมแห่งพระโสดาบันเหล่านี้แล้ว พึงเจริญธรรมอันเป็นไปในส่วนแห่งวิชชา ๖ ประการให้ยิ่งขึ้นไปเถิด”

“เธอจงพิจารณาเห็นสังขารทั้งปวงว่าเป็นของไม่เที่ยง
จงพิจารณาเห็น สิ่งที่ไม่เที่ยง ว่าเป็นทุกข์
จงพิจารณาเห็น สิ่งที่เป็นทุกข์ ว่าเป็นอนัตตา
จงน้อมจิตลงสู่ การละ
จงน้อมจิตลงสู่ ความคลายกำหนัด
แล้วน้อมจิตลงสู่ ความดับเถิด”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอันเป็นไปในส่วนแห่งวิชชา ๖ เหล่าใด ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแล้ว ธรรมเหล่านั้นมีอยู่ในข้าพระองค์ และข้าพระองค์ก็เห็นแจ้งในธรรมเหล่านั้นอยู่”

เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสทีฆาวุอุบาสกด้วยพระโอวาทนี้แล้ว ลุกจากอาสนะเสด็จกลับไป เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จกลับแล้วไม่นาน ทีฆาวุอุบาสกได้ถึงแก่กรรม

ครั้งนั้น ภิกษุมากรูปเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว กราบทูลถามว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ทีฆาวุอุบาสกที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนด้วยพระโอวาทโดยย่อ ถึงแก่กรรมแล้ว คติของเขาเป็นอย่างไร สัมปรายภพของเขาเป็นอย่างไร พระเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทีฆาวุอุบาสกเป็นบัณฑิตมีปกติพูดจริง ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม และไม่ยังตนให้ลำบาก ทีฆาวุอุบาสกเป็นอุปปาติกะ จักปรินิพพานในภพที่เกิดนั้น ไม่กลับมาสู่โลกนี้อีก”

#พระพุทธเจ้า #พระผู้มีพระภาคเจ้า #ปฏิบัติธรรม #ทีฆาวุอุบาสก #วิชชาหก #อนิจจัง #ทุกขัง #อนัตตา #สังขาร #ป่วย