ตาจันทร์ เป็นคนธรรมะธัมโม นำเจ้าเปียลูกชายหัวแก้วหัวแหวนไปฝากวัด หวังจะให้ลูกชายได้ซึมซับศีลธรรม และความดีงามจากพระเณรบ้าง เติบโตจะได้เป็นคนดี ไม่เกเร

แต่ด้วยความซนในวัยเด็ก วันหนึ่งเจ้าเปียถูกไฟดูดตาย หลวงพี่กังวลว่า จะบอกข่าวร้ายกับตาจันทร์อย่างไรดี ที่จะไม่ทำให้ตาจันทร์ตกใจ และเสียใจจนช็อกหัวใจวายตาย เพราะแกรักเจ้าเปียลูกหัวแก้วหัวแหวนของแกมาก

ในที่สุดก็ได้ความคิดว่า ตาจันทร์เป็นคนมีธรรมะ จะต้องเอาธรรมะเข้าปลอบ เมื่อเข้าใจถึงสัจธรรมแล้ว จึงค่อยบอกความจริงทุกอย่างก็คงเรียบร้อย คิดได้อย่างนั้นแล้ว จึงเดินไปบ้านตาจันทร์ เจอตาจันทร์กำลังมุงหลังคาบ้านอยู่พอดี เพื่อความปลอดภัยจึงเรียกตาจันทร์ลงมาคุยกันข้างล่าง

“โยม… ทำไมต้องมุงหลังคาบ้านใหม่ล่ะ”

“หลังคามันเก่า มันโทรม แล้วก็รั่วด้วยขอรับ”

“เอ๊ะ! ทำไมมันเก่าได้ละโยม”

“อ้าว! บวชมาตั้งนานยังไม่รู้อีกหรือ ว่าทุกอย่างในโลกนี้มันเกิดขึ้นมาแล้ว มันจะมีอายุอยู่ช่วงหนึ่ง แล้วมันก็จะเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา”

“เอ๊ะ! มันเสื่อมแต่สิ่งของหรือโยม คนนี่มันเสื่อมด้วยไหม”

“มันเสื่อมทั้งนั้นแหละ ทั้งคน ทั้งของ ทุกอย่างล้วนเกิดขึ้น แปรปรวน แล้วก็ดับไปเป็นธรรมดา เกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นเรื่องที่มนุษย์ทุกคนหนีไม่พ้น เราต้องเตรียมใจไว้ให้พร้อม”

“แล้วถ้าญาติของเราตาย จะทำยังไงล่ะโยม”

“ก็เผาสิขอรับท่าน เป็นเรื่องธรรมดา ไม่เห็นมีอะไรยาก”

“ถ้าอาตมาตาย จะทำยังไง”

“ก็เอาไปเผาสิ ขอรับ”

“แล้วถ้าโยมตายล่ะ”

“ก็มีคนเอาไปเผาเองแหละ ถ้าลูกหลานมันยังอยู่”

หลวงพี่เห็นว่า ตาจันทร์มีสติมั่นคง จิตใจเข้มแข็ง เข้าใจธรรมะถูกต้อง จึงเริ่มเล่าเรื่อง

“อาตมาเห็นด้วยกับโยม ตายก็เผาเป็นเรื่องธรรมดา ทุกคนต้องตาย หนีไม่พ้น ไม่ว่ายาจก เศรษฐี จะเสียอกเสียใจไปทำไม เมื่อตอนเรามา เราก็มาคนเดียว คนอื่นไม่ได้มาพร้อมกับเรา เมื่อมาเจอกันแล้ว ก็แยกย้ายกันไปคนละทิศละทางเป็นธรรมดา โยมคิดได้ลึกซึ้งมาก ขอทดสอบหน่อย ถ้าเผื่อลูกโยมตาม จะเป็นธรรมดาไหม”

“ธรรมดาสิขอรับ ตายก็เผา มันเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา จะไปยึดติดมันทำไม”

“จริงนะโยม”

“จริงสิครับ หลวงพี่”

“งั้นก็ดีแล้ว อาตมามาที่นี่ก็เพื่อจะมาบอกโยมว่า ไอ้เปียลูกชายโยมน่ะ มันตายแล้วนะ มันถูกไฟดูดตายเมื่อเช้านี้เอง”

ตาจันทร์ถึงกับทรุดลงกับพื้น ร้องไห้โฮ เป็นลมหมดสติไปเพราะ…

“เคยแต่ศึกษา แต่ไม่เคยฝึกปฏิบัติ”