ชนะใจตน สำคัญที่สุดในชีวิต
ชีวิตเราทุกคนปรารถนาความสุข เราต่างมุ่งแสวงหาความสุขและหนีให้พ้นจากทุกข์กันทั้งนั้น แต่ในการแสวงหาความสุข เรามักมองข้ามสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิต คือ “จิตใจ“ เราแสวงหาทรัพย์สมบัติ เงินทอง เกียรติยศ ตั้งแต่เด็ก เราต้องแสวงหาโรงเรียนที่ดี เข้ามหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียง หาอาชีพที่ก้าวหน้ามั่นคง หาแฟน สร้างครอบครัว ซื้อบ้านซื้อรถ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกแก่ชีวิตทั้งหลายทั้งปวง โดยที่เข้าใจว่าเมื่อเราได้สิ่งนั้นแล้ว ชีวิตก็จะมีความสุข เราดิ้นรนแสวงหาสิ่งเหล่านี้กันอยู่เป็นเวลาหลายปี หลายสิบปี แสวงหาไปเรื่อยๆ แสวงหาไปตลอดชีวิตก็ยังไม่พบความสุขที่แท้จริง เพราะเหล่านั้นเป็นการแสวงหาความสุขจากภายนอก
พระพุทธเจ้าตรัสว่า สิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตคือ “ใจ” เมื่อจิตใจดี ทุกสิ่งทุกอย่างก็จะดี ถ้าจิตใจไม่ดีแล้ว ถึงแม้ว่าจะร่ำรวยขนาดไหน มีลาภ ยศ สรรเสริญ ได้รับความรักจากพ่อแม่พี่น้อง ได้รับความรักจากสามี ภรรยา จากใครอีกหลายคนก็ตาม แต่ถ้าเราใจไม่สบาย ทุกข์ใจ เสียใจอย่างเดียวก็เสียทั้งหมด แม้ได้ในสิ่งที่ปรารถนาทุกอย่างก็ตาม ถ้าใจเสียอย่างเดียวก็เท่ากับเสียทั้งหมด หาความสุขที่แท้จริงไม่ได้
เมื่อสิ่งสำคัญที่สุดของชีวิตอยู่ที่จิตใจ การอบรมพัฒนาจิตใจจึงถือเป็นงานที่สำคัญที่สุดในชีวิต เราควรสร้างค่านิยมใหม่ที่มุ่งส่งเสริมการพัฒนาจิตใจ วางแผนจิตใจให้กับชีวิตตั้งแต่เป็นเด็กเล็กๆ อย่างต่อเนื่องควบคู่ไปกับการพัฒนาด้านร่างกาย สติปัญญา และสังคม
การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ (EQ = Emotional Quotient) ตามหลักของพุทธศาสนาก็คือ การเอาชนะใจที่เห็นแก่ตัว เอาชนะกิเลสได้ ด้วยการอบรมจิต อบรมสติปัญญาให้มีความรู้เท่าทันอารมณ์ สามารถจัดการกับขี้ทั้งหลายในจิตใจ เช่น ขี้เกียจ ขี้บ่น ขี้น้อยใจ ขี้อิจฉา ขี้โมโห ขี้โกรธ ขี้กลัว ขี้โกง ขี้เหนียว ขี้เมา ขี้สงสัย ขี้วิตกกังวล ขี้ฟุ้งซ่าน เป็นต้น
หากเราสามารถทำลายขี้ทั้งหลายในใจได้ ก็เท่ากับเอาชนะกิเลสได้ เอาชนะกิเลสความเห็นแก่ตัวในใจได้มากเท่าไหร่ ใจที่มีเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ก็จะปรากฏมากขึ้น จนในที่สุดก็จะเป็นใจของผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เป็นใจที่บริสุทธิ์ หรืออย่างน้อยที่สุดก็ทำให้สุขภาพใจดี มีความสุขใจ
ที่มา: หนังสือ “ชนะใคร ไม่เท่าชนะใจตน” พระอาจารย์มิตซูโอะ คเวศโก
บุญอื่นๆ ที่คุณอาจสนใจ: