วิธีพูดกับลูก
เรื่องของเด็กนั้นจะเอาแต่ดุก็ไม่ได้ จะเอาแต่คำว่า “อย่า อย่า อย่า”ไม่ได้ แต่ว่าต้องให้เหตุผลเขาบ้าง ชี้แจงแสดงเหตุผลให้เขาเข้าใจ ว่าทำไมจึงต้องไม่ควรทำอย่างนั้น ทำไมจึงต้องทำอย่างนี้ พูดจากันให้เข้าใจเรื่อง ถ้าเขาเข้าใจเรื่องแล้วจะไม่ดื้อไม่ดันต่อไป ทีนี้เราต้องใจเย็น คุณแม่ก็ต้องใจเย็น คุณพ่อก็ต้องใจเย็น เวลาจะพูดกับเด็กต้องพูดด้วยอารมณ์สงบเยือกเย็น การพูดด้วยอารมณ์ร้อน คำดุคำด่านั้น เหมือนกับเราสอนให้เขาเป็นคนดุ เหมือนกับเราสอนให้เขาเป็นคนอารมณ์ร้อน อย่างนั้นเป็นการไม่ถูกต้อง
เราควรจะเรียกมาพูดเวลาใจเย็นๆ สบาย แล้วเด็กที่เราจะสอนนั้น ต้องให้เขาใจสบายด้วย อย่าพูดเวลาเด็กหิวข้าว มันโมโห พูดไปก็ไม่รู้เรื่อง หรือเวลามันเหน็ดเหนื่อยมาเราก็อย่าพูด ค่อยๆ พูดเวลาสบายใจ หมายเหตุเรื่องนั้นไว้พอได้โอกาสแล้วก็ค่อยยกขึ้นมาสนทนา สนทนาแบบชนิดที่เรียกว่าไม่มีอารมณ์เคร่งเครียด แต่ว่าพูดตามสบาย เด็กที่ฟังก็มีอารมณ์สบาย ไม่มีอารมณ์ตึงเครียด ความตึงเครียดมันไม่ดี ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่มันไม่ดีทั้งนั้น พอเกิดความเครียดแล้ว มันก็เกิดความต่อต้านขึ้นในใจ มีอารมณ์ต่อต้าน พอมีอารมณ์ต่อต้านแล้ว ไม่ว่าส่งอะไรเข้าไปมันก็กระดอนกลับมาทั้งนั้น เพราะมันเกิดการต่อต้านขึ้นในใจ มีความคิดอยู่ว่า ไม่คิด ไม่ฟัง ไม่ยอมรับ พูดไปเถอะ พูดไปเหนื่อยเปล่า เรื่องอะไร เพราะมันมีอารมณ์ต่อต้านเสียแล้ว
เราอย่าสร้างอารมณ์ต่อต้านขึ้นในจิตใจของใครๆ ที่เราจะพูดด้วย แต่ให้เกิดอารมณ์ร่วม ให้เกิดความเห็นอกเห็นใจในเรื่องนั้นๆ แล้วเราก็พูดกับเขา เมื่อพูดกับเขาในรูปอย่างนั้น เขาก็เห็นอกเห็นใจ โดยเฉพาะพ่อแม่พูดกับลูกนี้ ไม่มีอะไรที่จะแสดงให้ลูกเห็นใจเท่ากับความรักความเมตตา
ที่มา: ปาฐกถาธรรมเรื่อง “สอนลูกให้ถูกวิธี” วันที่ ๓ เมษายน ๒๕๒๐ หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ
บุญอื่นๆ ที่คุณอาจสนใจ: