ทุกข์เกิดได้ ก็ดับได้ (หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ)
ความทุกข์มันก็เป็นสิ่งไม่เที่ยงเหมือนกัน ไม่ใช่ว่าเป็นของเที่ยงแท้ถาวรคงทนอยู่อย่างนั้นตลอดไป อะไรๆ มันเกิดขึ้นนั้น มันอยู่ในสภาพที่เรียกว่าเกิดดับ เกิดดับอยู่ตลอดเวลา อันนี้เป็นเรื่องสำคัญมากที่ญาติโยมควรจะได้กำหนดไว้ในใจ ยึดเป็นหลักสำหรับที่จะได้แก้ไขปัญหาอะไรต่างๆ ให้รู้ไว้ว่าอะไรทั้งหลายนั้นมันไม่ได้คงที่อยู่อย่างนั้นตลอดไป แต่ว่ามันเกิดดับอยู่ตลอดเวลา ความทุกข์ก็เกิดดับ เกิดดับ ความสุขก็เกิดดับ เกิดดับ อะไรๆ ที่เกิดขึั้นในชีวิตของเรานั้น มันเป็นเรื่องเกิดดับ เกิดดับอยู่ตลอดเวลา
แต่ว่าถ้ามีเหตุปัจจัยเครื่องส่งเสริม การเกิดนั้นก็เกิดง่ายมาก แ้ล้วก็ดับอยู่เหมือนกัน เกิดดับ เกิดดับ ความเกิดดับของสิ่งทั้งหลายนั้นมันชั่วขณะเดียวเท่านั้น ชั่วขณะหายใจเข้าหายใจออกเท่านั้นเอง แล้วมันก็ดับไปก่อน แต่มันเกิดอีก ทำไมจึงได้เกิดขึ้นมาอีก ก็เพราะว่าเราเอาใจเข้าไปเกี่ยวข้องกับสิ่งนั้นในทางที่ผิด เราไปยึดสิ่งนั้นไว้ ไปคิดในเรื่องนั้นโดยไม่ถูกต้อง เราก็มีความทุกข์ติดต่อเรื่อยๆ กันไป
ตัวอย่างเช่นว่าเรากลุ้่มใจ ความกลุ้มใจนั้นก็เกิดขึ้น แล้วก็ดับไป เกิดขึ้นแล้วก็ดับไป แต่ว่าเราก็ยังกลุ้มอยู่ตลอดเวลา ที่เรากลุ้มนั้นก็เพราะว่าเราใส่เชื้อแห่งความกลุ้มเข้าไปในความคิดของเรา คล้ายกับไฟที่มันไหม้เชื้อ เมื่อมีเชื้อให้ไหม้ไฟก็ลุกโพลงเรื่อยไป ไม่รู้จักดับไม่รู้จักสิ้น แต่ถ้าหมดเชื้อเมื่อใดไฟมันก็ดับลงเมื่อนั้น…
พระพุทธเจ้าท่านชี้ไว้ชัดในเรื่องนี้ว่า สิ่งทั้งหลายเกิดจากเหตุ ไม่มีเหตุผลจะเกิดขึ้นไม่ได้ แต่บางทีเราก็ลืมไปถึงหลักความจริงข้อนี้ ไม่ได้เอาหลักความจริงข้อนี้มาใช้ หลักในการปฏิบัติแก้ไขปัญหา
ที่มา: ปาฐกถาธรรมเรื่อง “เกิดดับ” วันที่ ๓ กรกฏาคม ๒๕๒๐ พลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ
บุญอื่นๆ ที่คุณอาจสนใจ: