คำถามที่ ๔๑

มาปฏิบัติธรรมแล้วทำให้ลูกเล็กทุกข์ใจไม่อยากให้มา แบบนี้เป็นบาปหรือไม่ แต่ลูกอยู่บ้านอา มีเพื่อนและอาดูแลอย่างดี

คำตอบ

อาตมาว่าเราอยู่ในหมู่ เรามีครอบครัว ก็ต้องมีบ่อยครั้งว่าการกระทำของเราบางอย่างจะไม่เป็นที่ถูกใจของคนทุกคน จะต้องมีบางคนไม่เห็นชอบ ไม่เห็นด้วย บางคนอ้างว่าเป็นทุกข์ด้วย เราก็ต้องดูว่าสิ่งที่เรากำลังจะทำ หรือว่าสถานที่ที่เรากำลังจะไปมันจะเกิดประโยชน์อะไรต่อชีวิตเราอย่างไรหรือไม่ ถ้าเราถือว่าการปฏิบัติธรรมเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราเข้าใจหลักพุทธศาสนาได้ดีขึ้น ทำให้เราเข้าใจตัวเองได้ดีขึ้น มีอุบายใจการบริหารจิตใจให้ชนะสิ่งที่ไม่ดีในจิตใจ ก็เห็นว่าในระยะยาวน่าจะมีผลดีต่อชีวิตครอบครัวเรา

ถ้าเราเข้าใจในหลักพุทธศาสนาถูกต้อง เราก็ทำหน้าที่เป็นผู้ปกครองที่ดีได้ เพราะเราถือว่าเราเป็นพุทธแล้วหน้าที่อย่างหนึ่งก็คือ เราก็ต้องถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจในหลักพระพุทธศาสนาให้แก่ลูกแก่หลาน ถ้าเราไม่ได้เคยศึกษาอย่างจริงจังเราก็สอนลูกแบบ ผิวๆ เผินๆ ถูกๆ ผิดๆ แล้วก็บกพร่องในหน้าที่ต่อลูก ถ้าเราได้หลักในการเจริญสติในชีวิตประจำวัน เราทำสมาธิภาวนาได้ ต่อไปเราก็สามารถสอนลูกเราได้ด้วย ก็ยิ่งได้บุญใหญ่

การที่ว่าเราได้สติก็ได้หลักในการบริหารอารมณ์ ได้ความเยือกเย็นทำให้จิตใจเราผ่องใสขึ้น เราก็กลับไปทำหน้าที่ต่อครอบครัว ทำหน้าที่เป็นภรรยา เป็นแม่เป็นพี่เป็นน้องเป็นอะไร ก็น่าจะทำได้ดีขึ้น เพราะฉะนั้นถ้าเราทิ้งลูกไป แล้วลูกอยู่ในอายุที่ยังไม่ค่อยเข้าใจ แต่ว่าถ้าเราพอจะคุยกับลูกว่าแม่มีเหตุผลอย่างไรจึงจะไปสัก ๒-๓ วัน แล้วก็หวังว่าจะมีผลอย่างไร พูดให้ลูกเข้าใจและยอมรับ

ที่จริงไม่ใช่ว่าลูกทุกข์เพราะพ่อแม่ไม่อยู่ หรือแม่ไม่อยู่มากเท่ากลัวถูกทอดทิ้ง อันนี้ก็เป็นความกลัวในจิตใจของเด็กทุกคน กลัวว่าจะถูกทอดทิ้ง เด็กไม่เข้าใจ สำหรับเราก็รู้ว่าไปแค่ ๒-๓ วัน มันเป็นระยะเวลาที่มีความหมายที่ชัดเจนสำหรับเรา แต่ความหมายของเวลา ๒-๓ วัน ของเด็กไม่เหมือนของผู้ใหญ่ แต่อย่าไปด่วนสรุปเขาเข้าใจเรื่องเวลาเหมือนที่เราเข้าใจ เรื่องการพูดคุยกับลูกให้เข้าใจ ก็อย่างหนึ่ง

แต่บางทีนิสัยไม่ดีอย่างหนึ่งไม่ว่าของเด็ก ไม่ว่าของผู้ใหญ่ที่จะได้ผลกับคนที่มีนิสัยดี ภาษาอังกฤษเขาเรียกว่า emotional blackmail คือหมายถึงว่าถ้าเราต้องการบังคับคนดีให้ทำตามใจเราก็ต้องพยายามให้เขารู้สึกผิด ทำให้เขารู้สึกว่าเขาเห็นแก่ตัว ทำให้เขารู้สึกว่าเขาทำให้เราเป็นทุกข์ เพราะฉะนั้นเราก็ต้องรู้เท่าทัน บางทีก็ต้องทำใจแข็งนิดหน่อย

หนังสือ “คลายปม ๑” พระอาจารย์ชยสาโร