คำถามที่ ๓๔

ในพื้นที่ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้มีการเบียดเบียนชีวิตกันมาเป็นเวลาหลายปี กรณีที่มีคลื่นสึนามิทำให้คนตายพร้อมกันนับแสน ตามหลักของพระพุทธศาสนา จะอธิบายเรื่องนี้ว่าอย่างไร

คำตอบ

เราก็ถือว่ าเป็นเรื่องที่เป็นไปตามเหตุตามปัจจัย ถ้าคนมีความโกรธ มีความไม่พอใจ ด้วยเหตุผลว่าถูกรังแก ถูกกดขี่ อยู่ในระบบที่ไม่ยุติธรรม เป็นต้น และผู้ที่โกรธเกลียด แค้นใจนั้นไม่ถือศีลข้อที่ ๑ ก็เป็นไปได้ว่าจะต้องมีการฆ่ากัน ศาสนาก็มีหลักต่างๆ ที่ไม่เหมือนกัน บางศาสนาถือว่า ถ้าเคร่งจริงๆ จะยอมหมด แม้จะเป็นการเบียดเบียนชีวิต ทางพุทธศาสนาเรียกว่าเคร่งที่สุดก็คือแม้มดตัวเล็กๆ ก็ไม่ฆ่า และเราก็ไม่ควรจะด่วนสรุปว่าเป็นเรื่องของศาสนาเสมอไป เพราะว่าเรื่องศาสนา เรื่องเศรษฐกิจ เรื่องการเมือง เรื่องสังคมมันเกี่ยวเนื่องกันมาก บางทีเราจะมองแต่ในแง่ของศาสนาอย่างเดียวมันก็จับประเด็นไม่ได้ เรื่องของสึนามิทำให้คนตายพร้อมกัน คือสำหรับอาตมาก็พิจารณาความตายทุกวันๆ

เพราะฉะนั้นคนตายจำนวนมากก็ไม่รู้สึกว่าเป็นเรื่องแปลกประหลาด นอกจากว่ามันเกิดในที่เดียวกันเท่านั้นเอง อาตมาเคยเล่าเรื่องหลวงพ่อชา ที่ท่านอาพาธหนัก เรานิมนต์ท่านกลับจากโรงพยาบาลจุฬาฯ คิดว่าจะให้ท่านมรณภาพที่วัด ไม่อยากให้ท่านต้องมรณภาพในโรงพยาบาล เราสร้างกุฏิพยาบาล พระเราก็เตรียมพยาบาลท่าน จนกว่าท่านจะมรณภาพ พวกเราคาดกันเองว่าท่านน่าจะอยู่ไม่เกิน ๖ เดือน หรือ ๑ ปี สุดท้ายท่านก็อยู่ถึง ๑๐ ปี

คนไทยโดยเฉลี่ยตายปีละประมาณ ๔ แสนคน เป็นอันว่าระหว่างหลวงพ่อนอนป่วยนี่คนไทยตายไปแล้ว ๔ ล้านคน ฉะนั้นเรื่องความตายแบบทรมานก็มีอยู่ทุกวัน แต่ว่าอยู่ในโรงพยาบาลบ้าง อยู่ที่บ้านบ้าง เพราะไม่ได้อยู่ในที่เดียวกัน คนก็หลับหูหลับตาได้ ไม่ต้องไปคิด ไม่อยากจะคิด แต่โลกที่เราอยู่เป็นโลกแห่งการเกิดแก่เจ็บตาย โลกที่คนตายทุกวันๆ ตายเป็นพัน เมืองไทยก็ตายทุกวันๆ เมืองนอกก็ตายทุกวันๆ ฉะนั้นถ้าพูดถึงการตายมันก็ต้องตายอยู่แล้ว เราจะบอกว่า โอ้ เขาคงเคยทำกรรมร่วมกันไว้ก่อน อันนี้ก็พูดได้

ครูบาอาจารย์บางองค์ก็ยังเคยพูดอย่างนั้นว่า คนที่ตายพร้อมกันเป็นแสน สองแสนคนเคยทำปาณาติบาตพร้อมกัน อาตมาเองไม่ทราบ ไม่มีญาณหยั่งรู้ถึงขนาดนั้น อาตมามองว่าชีวิตของเรามันไม่ปลอดภัย เราอยู่ในโลกที่มีภัยธรรมชาติเกิดขึ้นเป็นระยะๆ ในเมื่อภัยธรรมชาติเกิดขึ้นเป็นระยะๆ จำนวนคนเพิ่มขึ้นทุกปีๆ ทุกครั้งที่เกิดมันก็ต้องมีคนตายเป็นจำนวนมากก็แค่นั้น

หลังจากสึนามิแล้วก็ไม่ใช่ว่าไม่มีใครตาย คนไทยก็ตายเป็นพันทุกวัน อีกข้อหนึ่งที่เราไม่ควรจะลืมคือทุกคนที่ตายในสึนามินี่เขาจะต้องตายอยู่แล้ว ไม่ใช่ว่าไม่มีสึนามิคนเหล่านั้นไม่ตาย เขาก็มีธรรมชาติที่จะต้องตาย ฉะนั้นเรื่องของความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตาย คนส่วนมากไม่ค่อยอยากจะคิด พอเรื่องอย่างนี้เกิดขึ้นก็ทำใจไม่ค่อยได้ ต่อไปก็อาจจะเกิดถี่ขึ้น เพราะว่านอกจากภัยธรรมชาติที่เกิดเป็นระยะๆ โดยปกติแล้วก็เริ่มจะมีผลจากการกระทำของมนุษย์ที่สะสมมาหลายๆ ร้อยปี ตั้งแต่ปฏิวัติอุตสาหกรรมเกิดที่ประเทศอังกฤษ มนุษย์ก็กอบโกยทำลายสิ่งแวดล้อมเพื่อประโยชน์ในระยะสั้น ตอนนี้เรากำลังจะเข้ายุคที่มนุษย์ต้องรับผลกรรม เรื่องสึนามิคงเป็นแค่ครั้งแรกๆ ต่อไปนี้มันอาจจะมีบ่อยมากขึ้น ที่คนตกใจมากเพราะไม่เคยมีมาก่อน แต่ต่อไปก็คงจะต้องเจอบ่อย เราก็ต้องเตรียมตัวเตรียมใจ

หน้ารวมหนังสือ “คลายปม ๑” พระอาจารย์ชยสาโร