คำถามที่ ๒๕

ควรใช้ธรรมะข้อใด อบรมสั่งสอนเด็กที่ชอบแข็งขัน ต้องชนะ ต้องทำให้ดีที่สุด กลัวว่าในอนาคตจะเครียดในการดำรงชีวิต และหาความสงบไม่ได้

คำตอบ

เรื่องการเพียรพยายามให้ทำดีที่สุด ความมุ่งมั่นต่างๆ นั้น เราชวนให้มาใช้ภายใน ไม่ต้องไปแข่งขันกับคนอื่น เพราะว่าจะทำให้รู้สึกเครียดอย่างที่ว่า แต่บางครั้ง ขอแนะนำด้วยว่า ลูกมีความรู้สึกต่อคุณพ่อคุณแม่อย่างไรไหม เพราะบางทีเด็กก็จะมีความรู้สึกว่าต้องเป็นที่หนึ่งพ่อแม่จึงจะรัก ไม่ทราบว่าคุณพ่อคุณแม่เคยให้เด็กรู้สึกอย่างนั้นไหม ถ้าบางทีเด็กเกิดความเข้าใจผิดว่าความรักของพ่อแม่มีเงื่อนไข อันนี้จะเป็นจุดเริ่มของความเครียดของเด็กที่จะต้องทำอะไรที่ผิดธรรมชาติ เพราะกลัวว่าจะไม่ได้รับความรักจากคุณพ่อคุณแม่

เรียนก็จะต้องเป็นที่หนึ่ง จะต้องทำอะไรดีที่สุด จะต้องเก่งกว่าคนอื่น พ่อแม่บอกว่าจะต้องอย่างนั้น อย่างนี้นะ แล้วลูกก็จะเกิดความเข้าใจว่า ถ้าไม่เป็นอย่างนั้น อย่างที่พ่อแม่อยากให้เป็น พ่อแม่จะผิดหวัง แล้วตัวเองจะรู้สึกเป็นลูกที่ไม่ดี อันนี้ก็เป็นไปได้ แต่อาตมาก็ไม่ทราบรายละเอียดในกรณีของเด็กคนนี้ ที่จริงเราควรสอนว่าเราทำอะไรก็ให้เป็นการปฏิบัติธรรม บางครั้งชนะ บางครั้งอาจจะไม่ชนะ แต่บางครั้งอาจจะได้ปัญญา อาจจะได้อะไรจากการไม่ชนะมากกว่าการชนะ อันนี้ก็ไม่ใช่จะเอาชนะอย่างเดียว ถ้าร้อยคน พั นคน ก็มีผู้ชนะแค่คนเดียว

ถ้าเราจะถือว่าจะต้องเป็นที่หนึ่ง มันจึงเป็นคนดีใช้ได้ อาตมาถือว่ามันเป็นการสร้างความทุกข์ให้ตัวเอง เราทำดีเท่าที่เราทำได้ และก็มีความสุขในการเรียน มีความสุขในการเล่นกีฬา มีความสุขในการทำงาน จะแข่งขันก็แข่งขันกับกิเลสตัวเอง จะชนะความขี้เกียจขี้คร้าน ชนะสิ่งเศร้าหมองในจิตใจ มันก็พอเป็นคู่แข่งที่ดีนะ

หน้ารวมหนังสือ “คลายปม ๑” พระอาจารย์ชยสาโร