คำถามที่ ๖

พระอาจารย์มีความเห็นอย่างไรเกี่ยวกับ เรื่องโทษประหารชีวิต

คำตอบ

ไม่นานมานี้ อาตมาเคยพูดถึงเรื่องศีลธรรมกับการประหารชีวิต ว่าในเมืองพุทธสมควรไหมที่จะมีการ ประหารชีวิต และการที่เรามีการประหารชีวิตมันเกิดจากแนวความคิดอย่างไร ตอนพูดเรื่องนี้มีผู้ใหญ่จากกระทรวงยุติธรรมมาฟังด้วยแต่อาตมาไม่ทราบ ได้คุยกันภายหลัง อาตมาก็ถามความคิดเห็นส่วนตัวของท่าน ท่านก็บอกว่าเรื่องของเมตตา กรุณาก็ดี แต่ในบางครั้งจําเป็นต้องลงโทษ อย่างน้อยเพื่อเห็นแก่ญาติของผู้ที่ถูกฆ่า ที่ต้องการให้ฆาตกรใช้กรรมที่ตัวเองสร้างขึ้นมา เป็นการชําระความแค้นอย่างหนึ่ง

อาตมาว่าอันนี้เป็นแนวความคิดของอารยธรรมตะวันตก ซึ่งเป็นวัฒนธรรมแก้แค้น วัฒนธรรมพุทธไม่ใช่ตาต่อตา ฟันต่อฟัน ไม่ใช่วัฒนธรรมที่ถือว่า เรามีสิทธิจะแก้แค้นคนที่ทําร้ายเรา จุดเด่นของวัฒนธรรมไทยข้อหนึ่งอยู่ที่การให้อภัย

เรื่องของพรหมวิหาร ต้องเข้าใจให้ถูก อย่าให้กลายเป็นว่าเมตตา ก็แปลว่าไม่เอาเรื่องเอาราว ถ้าเมตตาใครคือไม่ลงโทษ แต่ที่จริงแล้ว ในพุทธศาสนาสอนเรื่องพรหมวิหารสี่ถือเป็นชุด การที่สอนอะไรเป็นชุด เป็นหมวด ๓ ข้อ ๔ ข้อ ๕ ข้อ ก็มีเหตุผลคือ เราไม่ควรจะดึงข้อใดข้อหนึ่งออกจากบริบท เพราะมันมากันเป็นชุด ซึ่งต้องทํางานเป็นองค์รวมในแต่ละหมวด ในแต่ละชุดน้ัน ในพรหมวิหาร เมตตา กรุณา มุทิตา ต้องมีอุเบกขาอยู่เบื้องหลัง เป็นหลักที่สําคัญที่สุด

ในเรื่องของเมตตาเอง ถ้าเราเข้าใจกฎแห่งกรรม คนทําความผิด เราก็จะมีความสงสารต่อทั้งสองฝ่าย ฝ่ายที่ถูกกระทํา สมมติว่าเป็นฆาตกรรม ก็มีความสงสารญาติของผู้ที่ถูกฆ่า สงสารเพราะกำลังเป็นทุกข์ แต่ว่าเราก็ยังสงสารฆาตกรด้วย เพราะเขาทําบาปกรรม และเขาต้องรับผลกรรมนั้น ไม่ในชาตินี้ ก็ตกนรกหนังจากตายแล้ว พอเราเข้าใจในกฎแห่งกรรม เราก็สงสารฆาตกรด้วย เพราะว่าต่อไปนี้ เขาต้องรับผลของกรรมที่เขาทําไว้

ในการที่เรามีเมตตา ต้องการให้เขามีความสุขในที่สุด ไม่ต้องการให้เขาเป็นทุกข์ ก็ต้องมีวิธีที่จะป้องกันไม่ให้เขาทําสิ่งที่ไม่ดีอย่างนั้นอีก เราก็หาวิธีที่จะทําให้เขารู้สึกว่าได้ชําระบาปอยู่ในระดับใดระดับหนึ่ง คือพูดง่ายๆ ว่าต้องมีการลงโทษอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ใช่ว่าเมตตาสงสารคนทําความผิด คือไม่เอาเรื่อง ปล่อย ไม่ใช่ เพราะเราก็ยอมรับว่าเขาเป็นคนทําบาป แล้วสังคมควรจะจัดการอย่างไรกับคนทําบาป อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ไม่ค่อยมีใครคิด

ส่วนใหญ่เราเอาแต่ตัวอย่างระบบต่างประเทศ ทั้งๆ ที่เป็นระบบ เป็นวิธีจัดการกับคนที่ทําผิดคนทําชั่วที่ไม่ค่อยได้ผล อย่างที่อเมริกาเป็นต้น ตอนนี้อเมริกามีคนติดคุก ติดตะรางตั้ง ๒ ล้านกว่าคน ประเทศไหนก็ตาม ทุกวันนี้ คุกตะรางมันล้น ทางอุบลฯ ก็เล่าว่า นักโทษต้องถูกบังคับให้นอนตะแคง เพราะว่าถ้านอนหงาย ที่นอนไม่พอ มันต้องนอนตะแคง หรือว่าบางทีก็มีเข้าเวรกันนอน ห้องขังเต็มมาก

เราเคยพูดบ่อยๆ ว่า เรื่องเทคโนโลยี เรื่องเหล่านี้ เมืองไทยคงสู้ต่างประเทศไม่ได้ ยาก แต่อะไรที่เกี่ยวกับมนุษย์เกี่ยวกับธรรมชาติของมนุษย์ เกี่ยวกับปัญญา เกี่ยวกับวิถีชีวิต เมืองไทยน่าจะเป็นผู้นําโลกได้ เพราะมีพุทธปัญญาเป็นความรู้ความเข้าใจ ในธรรมชาติของมนุษย์ที่สมบูรณ์ บริบูรณ์

ฉะนั้นในเรื่องของการศึกษา เรื่องจิตวิทยา เรื่องการจัดการกับปัญหาสังคม อะไรต่างๆ เราก็น่าจะใช้คําสอนของพระพุทธเจ้าไปหาวิธีการที่จะได้แบ่งปันให้กับเพื่อนร่วมโลกได้

จากหนังสือ “คลายปม ๑” พระอาจารย์ชยสาโร

หน้ารวมหนังสือ “คลายปม ๑”

37 total views, 0 views today